"STEL JE NIET ZO AAN!
JE MOET NIET DENKEN DAT JE
IN EEN GEKKENGESTICHT BENT,
DIT IS EEN PSYCHIATRISCH
ZIEKENHUIS."
De taalkundige omzetting van
zothuis in gekkengesticht, in zenuwinrichting, in psychiatrische
inrichting, in psychiatriesch ziekenhuis, in psychiatrisch centrum
heeft niet geleid tot meer begrip voor en een grotere tolerantie ten
opzichte van de lijder aan psychische kwalen.
In de ogen van "de volksmond" is
iemand die geestelijk om wat voor reden dan ook, niet helemaal in orde
is nog altijd een gewone gek.
|
|
DE
MANISCH DEPRESSIEVE STOORNIS
Manisch-depressieve mensen
lijden aan een stemmingwisselingsstoornis. Als ze in evenwicht zijn,
zijn het geestelijk gezonde personen die over het algemeen goed kunnen
functioneren. In hoeverre mensen met deze stoornis over de mogelijkheid
blijven beschikken om een "normaal" bevredigend leven op te bouwen of
in stand te houden, is vooral afhankelijk van hun reactie op het bij
dit ziektebeeld gebruikte medicijn: Lithium.
Daarnaast bepalen onder andere
de frequentie, de diepte en de duur van de stoornissen, evenals snel
ingrijpen en de reacties van de omgeving hoe de lijder aan deze ziekte
in het leven zal komen te staan
De stoornis bestaat uit twee aan
elkaar tegengestelde stemmingsbeelden, die meestal op elkaar volgen.
Eerst ondergaat de patient een zogenaamde "manische" periode, die
gevolgd kan worden door zijn tegendeel: een meer of minder ernstige
depressieve fase.
Tijdens het begin van een manie
wordt de patient geleidelijk aan steeds drukker, de hersenen gaan "op
volle toeren" werken. Slapeloosheid doet zijn intrede, de creativiteiet
komt tot grote bloei, en de patient voelt zich beter dan ooit.
Vervolgens wordt de patient steeds overmoediger, acht zichzelf tot
bijna alles in staat en durft zonder aarzelen de meest risicovolle
beslissingen te nemen. Geld kan met het grootste gemak over de balk
worden gesmeten en wat er ook gebeurt, de patiënt is er absoluut
van overtuigd dat alles goed zal komen, mits men hem maar zijn
overactieve gang laat gaan.
In een gevorderd stadium worden
vrienden en/of familieleden die in willen grijpen, die de patiënt
tegen zichzelf willen beschermen, met knallende woede op afstand
gehouden.
De verscheidenheid aan avonturen
waar een manische patiënt zich in kan storten is schier oneindig,
kan zijn leven in gevaar brengen en/of leiden tot grote of kleine
rampen en verliezen waar hij zich pas bewust van wordt als hij later
weer tot rust is gekomen.
In verband met deze factoren is
het van groot belang dat een manische fase in een vroeg stadium
onderkend wordt, op het moment dat de patient nog aanspreekbaar is en
bereid gevonden kan worden om over te gaan op zwaardere medicatie en
behandeling.
In het beginstadium laat een
manie zich nog opheffen door middel van inname van anti-psychotica en
kalmerende middelen. Later moet er groffer geschut aan te pas komen en
is een opname in een psychiatrisch ziekenhuis meestal onvermijdelijk om
de manie de baas te worden en de patient tegen zichzelf te beschermen.
Bij de meeste zieken breekt een
depressieve periode aan als de manie is uitgewoed. Bij sommigen blijven
depressies uit, zij kennen alleen de manische fases. Anderen reageren
heel goed op verschilllende soorten anti-depressiva die tegenwoordig
beschikbaar zijn, maar veel manisch-depressieve patiënten moeten
soms bijzonder zware depressies ondergaan na afloop van een manie.
Tijdens een depressieve periode
is het gevoelsleven geheel tegengesteld aan de voorafgaande manische
fase. Almachtsgevoelens hebben plaats gemaakt voor
minderwaardigheidsovertuigingen, kleinheid en onbeduidendheid.
Liep de patiënt over van
energie tidens de manie en dacht hij alles te kunnen, nu zit hij stil
voor zich uit te staren en kan hij maar ternauwernood de energie
opbrengen om een beetje voor zichzelf te zorgen. Bekeek hij tijdens de
manie alles van de zonnige kant, nu overheerst angst en ziet hij de
toekomst en z'n mogelijkheden bijzonder somber in.
Vaak is de patiënt zich nu
zijn overdreven en krankzinnge gedrag tijdens de manie volledig bewust
en schaamt hij zich heel erg voor wat hij allemaal gedaan heeft. Ook al
beseft hij ergens wel dat hij er eigenlijk niets aan kon doen omdat hij
zichzelf niet meer was.
Het leven drukt zwaar op hem.
De duur ven een depressie
verschilt van patiënt tot patiënt en is ook afhankelijk van
bijkomende factoren, zoals bijvoorbeeld verliezen in de persoonlijke
levenssfeer veroorzaakt door de voorafgegane manie en schaamtegevoelens.
Vroeg of laat komt iedere
patiënt echter weer tot zichzelf en zal hij, afhankelijk van zijn
levenssituatie, weer over kunnen gaan tot de orde van de dag.
Bij sommige blijven de manische
pieken, gevolgd door de depressieve dalen, mede dankzij medicatie,
jarenlang weg.
Veel patiënten hebben baat
bij het medicijn Lithium, zij worden soms helemaal niet meer verrast
door stoornissen, maar er zijn ook slachtoffers van het ziektebeeld die
bijna niet op de tot nu toe bekende medicijnen reageren, zij hebben
pech en ik ben één van hen.
|
|